در تجارت بینالملل، اشتباه فقط یک تجربه نیست؛ هزینه دارد. نه فقط هزینهی مالی، بلکه هزینهی زمانی، روانی و حتی اعتباری. بسیاری از ضررهایی که تجار در جریان صادرات یا واردات متحمل میشوند، قابل پیشگیری بودند؛ نه با هوش بیشتر، نه با اطلاعات بیشتر، بلکه با یک تصمیم ساده: مشاوره گرفتن پیش از اقدام.
متأسفانه در اکوسیستم تجاری ایران، پیشگیری هنوز ارزش واقعی خود را پیدا نکرده است. بسیاری از افراد، بهجای اینکه در آغاز مسیر، یک گفتوگوی حرفهای با مشاور کارکشته داشته باشند، ترجیح میدهند تا ته خط بروند و بعد تازه دنبال کسی بگردند که بتواند مشکل را حل کند. اما بعضی مشکلات راهحل ندارند؛ یا اگر هم داشته باشند، آنقدر پرهزینهاند که جبرانشان صرفهی اقتصادی ندارد.
پیشگیری پیش از اقدام
در شروع هر پروژهی تجاری، هیجان و انگیزهی زیادی وجود دارد. همهچیز ساده به نظر میرسد: کالا موجود است، خریدار علاقهمند است، مسیر حمل مشخص است. در این مرحله، بسیاری با فرضیات جلو میروند، نه با تحلیل:
- «طرف مقابل خودش همهچیز را میداند.»
- «مشکل خاصی برای کسی پیش نیامده؛ برای ما هم پیش نمیآید.»
- «اگر مشکلی پیش آمد، در لحظه حلش میکنیم.»
همین نگاه سادهانگارانه است که باعث میشود مسیر اشتباه آغاز شود و خسارت زمانی آشکار شود که دیگر راه بازگشتی نیست.
مشاوره یعنی چه
مشاورهی واقعی یعنی فردی باتجربه و بیطرف، وضعیت شما را با دقت بررسی کند و ریسکهای احتمالی را شناسایی کند. این یعنی پاسخ دادن به چند سؤال عمومی نیست؛ بلکه تحلیل دقیق موقعیت شما از چند زاویه است:
- بررسی مفاد قرارداد و ساختار حقوقی
- تحلیل مسیرهای حمل، زمانبندی و هزینههای پنهان
- ارزیابی ریسکهای گمرکی، نوسانات ارزی و تطابق اسنادی
- بررسی سوابق، رفتار و اعتبار طرف مقابل
تحلیل، یعنی تصویر روشنی از آینده داشتن؛ نه پیشبینی دقیق، بلکه فهمیدن اینکه کجاها ممکن است به مشکل برخورد کنید.
چرا مشاوره نمیگیرند
دلایل تکراریاند، اما مهم:
- چون فکر میکنند پول خرج کردن برای مشاوره یعنی ضرر
- چون به اطلاعات سطحی اینترنت یا تجربهی اطرافیان بسنده میکنند
- چون نمیخواهند کسی متوجه شود که خودشان همهچیز را نمیدانند
- چون یکبار تجربهی مشاورهی ضعیف داشتهاند و به کل ناامید شدهاند
اما هیچکدام از اینها دلیل موجهی نیست. در تجارت، ناآگاهی همیشه هزینه دارد؛ گاهی هم غیرقابل جبران است.
مشاور حرفهای چه ویژگی دارد
نه هر کسی که خود را مشاور مینامد، واقعاً میتواند کمک کند. مشاوری که به درد تجارت بخورد، باید این ویژگیها را داشته باشد:
- بیطرف باشد و منفعتی در تصمیم شما نداشته باشد
- تجربهی عملی داشته باشد، نه فقط اطلاعات تئوریک
- تحلیل چندوجهی ارائه دهد، نه فقط نگاه فنی یا حقوقی
- واقعگرا باشد و صادقانه هشدار بدهد
- بهروز باشد و از شرایط واقعی بازار اطلاع داشته باشد
مشاورهی خوب، شبیه هشدار دادن به راننده قبل از پیچ خطرناک است؛ شاید مسیر را کندتر کند، اما از تصادف جلوگیری میکند.
جمعبندی
در تجارت بینالملل، سرعت زیاد نشانهی حرفهای بودن نیست؛ نشانهی خام بودن است. کسی که پیش از بستن قرارداد، همهچیز را بررسی میکند، شاید کندتر شروع کند، اما مطمئنتر جلو میرود.
پیشگیری، فقط یک انتخاب هوشمند نیست؛ در تجارت، یک ضرورت است.
و مشاوره گرفتن پیش از شروع، یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای کاهش ریسک است.
💬 اگر در آستانه شروع یک همکاری تجاری واردات یا صادرات هستید و به یک تحلیل واقعبینانه و بیطرف نیاز دارید همین حالا با من در ارتباط باشید.
